تاریخچه کردهای زعفرانلو

تاریحچه کوچ کردها به خراسان و قوچان و دیگر مناطق(نوشته کلیم ا...توحدی)

جهت استفاده افراد علاقه مند به تاریخ خود و پیشینیان

می دانیم که پس از حمله اعراب به ایرانو سقوط سلسله عظیمساسانیان که نگهبانان سرزمین های وسیع امپراطوری ایرانبودند، استقلال ایران به مدت نه قرن پایمال شد و ازبین رفت واعراب در قرون اولیه خود را به مرزهای شمالی و شرقی کشور رسانده و با کشورهای باستانی توران، هند و چین هم مرز شدند. در میانه قرنچهارم هجری با فرصتی که برایاقوام ترک پیش آمده بود و دیوارهای مرزی ایران را شکسته یافتند ازمرزهای ایران وتورانقدیم گذشته و وارد سرزمین های خراسان شدندو سرانجام حکومتهای ترک غزنوی، سلجوقی مغول یکی پس از دیگریایران را مورد تاخت و تاز قرارداده و به ویرانی پرداختند و یورش های تیمور لنگ و اعقاب او و نیزترکان قراقویونلوو آققویونلو سرزمین ایران را لگدمال کردند. تا اینکه در آغاز قرن، سلسلهایرانی تبار صفویه کهنژاد کرد داشتند به همت شاه اسماعیل صفوی (930-905 قمری) روی کارآمدو اساس استقلال ملیایران را پس از حدود نهصد سال بنا نهاد و با رسمی کردنمذهب تشیع در ایران ضمانتوحدت قومی و ملی ما را فراهم ساخت. روی کار آمدن صفویههمزمان با اوج قدرتسلاطین ترک عثمانی بود که خود را خلیفه اسلام و مالک الرقابسرزمینهای اسلامی میدانستند اما صفویه در مقابل آنها شجره ای برای خویش ساخته و خود رابه دودمان امام هفتمشیعیان منسوب داشتند و حق خلافت و ولایت را به خویش منتسب کردندودر مقابل ترکان عثمانیقد برافراشتند در نتیجه ترکان عثمانی به کینه توزی باصفویه پرداختند و باازبکان هم نژاد و هم مذهب خویش در شرق خراسان متحد شدند و آنها رابه تاخت و تاز و ویرانیهر چه بیشتر خراسان واداشتند تا عثمانی ها از مغرب و ازبکانازمشرق کشور نوپای ایرانرا بار دیگر بین خویش تقسیم کرده و مذهب تسنن را جایگزین مذهب تشیع نموده و حکومت صفویه راپراندازند. اما پذیرش مذهب شیعهازسوی ایرانیان که صفویمتکی بر آن و حامی آن بودند نقش اصلی راسرانجام در استقلال ایران ایفا کردواین کشور نوپا را دربرابر حملات دشمنان محفوظ و مصون داشت از مهمترین متحدانشاه اسماعیل کردان چشم گزگمستقر در شرق امپراطوری عثمانی بودند که از دیرباز مذهبتشیع را داشتند. چونسلطان سلیم امپراطور مقتدر عثمانی طرح شیعه کشی خود را در کشورآغازکرد حاج رستم بگچشم گزگ با چندین هزار خانوار کرد از ایل و تبار خود به یاریشاه اسماعیل آمد کهسرانجام پس از شکست شاه اسماعیل در جنگ چالدران ، این امیر کردباچهل تن از دیگر سرانکرد به اتهام همکاری با شاه اسماعیل به نامردی گردن زدهشدند. جنگ چالدران در دوم ماهرجب 920 قمری اتفاق افتاد شاه اسماعیل که نمی خواست درآغازکار با سلاطینعثمانی درگیر شود پیش از جنگ چالدران همت خویش را مصروف مرزهایشرقی کشور نمود تاازبکانی را که به خراسان تاخته و به قتل و غارت و ویرانی شهرهاوروستاها پرداخته بودندگوشمالی دهد. او در جنگ مرو با یاری سپاهیان فداکارش ازجمله کردهای شیعه مذهبپیروز شد و ازبکان را به سختی شکست داده و از خراسان بیرون راندودر کاسه سر شیبک خانازبک شراب نوشید (916 قمری) . شاه اسماعیل و شاه تهماسب وشاه عباسهرکدام به نوبه خویشایالت و طوایف زیادی را از کردان شیعه مذهب خود به خراسان منتقل ساختند تا در برابر تاخت و تاز ازبکان سنیمذهبی، از کیان خراساندفاع نمایند.                              
از مهمترین کردانیکه در زمان شاه اسماعیل و شاه تهماسب وارد خراسان شده اند، می توان از کردان کلهر، قهرمانلو و چگنی نام برد. چگنی ها که قدرت و جمعیتچشمگیری داشتند به فرماندهی اوغلان بوداق خان چگنی با دیگر ازبکانراکه به خراسان تاختهبودند گوشمالی سخت داده و بیرون راندند. بوداق خان در زمانشاه تهماسب فرمانروایسرزمنیهای اسفراین، بجنورد، شیروان، قوچان، مشهد و درگز بود وجنگهای فراوانی باازبکها انجام داد. پس از فوت شاه تهماسب در سال 984 قمری چندسالی به علت اختلافاتسران قبایل کرد و ترک شیعه مذهب و جانشینان نالایق از جملهشاه اسماعیل دوم و سلطانمحمد صفوی فتور عظیمی در دستگاه سلطنتی صفوی روی داد و میرفت شیرازه نظام واستقلال ایران بار دیگر پاشیده شود که با همت سران کرد و ترکمستقردر خراسان از جملهکردان چگنی و چاپشلو و استاجلو کلهر و قهرمانلو با ترکانشاملومستقر در هرات وقاجارهای مستقر در جنوب خراسان شاه عباس صفوی که کودکی بیش نبودبه همت مرشد قلی خان کرداستاجلو بر سریر پادشاهی نشست و بار دیگر آب رفته را بهجویبازآورد و دشمنانایران را به شدت تنبیه کرد یکی از علل شکست های شاه اسماعیل وشاه تهماسب در جنگ باسلاطین ترک عثمانی، نزدیک بودن شهر تبریز به عنوان پایتختایران به سرزمین دشمن بودکه در هر فرصتی عثمانی ها آن را اشغال می کردند. لذا شاهتهماسب ناچار شد پایتخترا به قزوین که در داخل ایران و دورتر از دسترس دشمن بودانتقال دهد.                
در سال 996 قمری که شاه عباس از خراسان به قزوینرفت و بر تخت شاهی نشستبار دیگر ازبکان به فرماندهی عبدالمؤمن خان ازبک ازموقعیت استفاده کرده و بهخراسان تاختند و شهرهای هرات و مشهد را تصرف کرده و به خاک وخون کشیدند و به سویسبزوار و اسفراین پیشروی نمودند. تنها اوغلان بوداق خان چگنیبودکه توانست خراسانشمالی و مرکز فرماندهیش را در قوچان از شر دشمنان نجات دهد. درچنین روزگار آشفته ایکه ازبکان به سوی پایتختایران می تاختند.شاه عباسنقشه ای چید و بسیاری از کردهای چشم گزک را که در قفقاز و آذربایجانمتوقف بودند به نواحیشرقی قزوین منتقل ساخت که آنها را از شرق پایتخت تا تهران وخواروورامین و دامنه هایرشته کوههای دماوند و البرز را زیر پوشش استحفاظی خودقراردادند و همچوندیواری آهنین بین پایتخت و ازبکان قرا گرفتند.
حدودسال 1000 قمری بود که شهر اسفراین پس از چند شبانه روز مقاومت دربرابرازبکان و دفاعجانانه قباد خان کرد کلهر و ابومسلم خان چاپشلو استناجلوئیسرانجام سقوط کرد وازبکها این شهر را که از آغاز حکومت صفویه تا کنون بارها تخریب وغارتکرده بودند، این باربه کلی ویران نموده و به سوی دامغان و سمنان پیشروی خودراآغاز نمودند تا پایتخترا مورد تهدید قرار دهند. ازبکان این زمان شهر مشهد رابکلی ویران و مردم آن راکه به فرماندهی خان استاجلو مقاومت می کردند پس از چندماه محاصره و تصرف شهرقتل عام کردند بقیه سپاهیان ویرانگر ازبک و مغول که ازحدودسیستان و یزد خود رابه نواحی مرکزی ایرانیعنی کاشان و اراک رسانده و مردم بی دفاع آن نواحی را کشتار و شهرها را ویران و زنان و کودکان رابه اسارت گرفتهو به سوی خوار و ورامین پیشروی می کردند که در آنجا باکردهای محافظ پایتخت مواجه شده و شکست سختی را ازکردها متحمل گشته و با بجا گذاشتن اسرا و غنایم ناچار به فرار شدند و به خراسان رفتند. شاه علی خان کردچشم گزگ که اینزمان ریاستکردهای چشم گزگ را بر عهده داشت شاه عباس را وادار ساخت تا برای

/ 1 نظر / 107 بازدید
گندم

واقعا خیلی جالب بود لذت بردم . روستای شما هم خیلی خیلی قشنگه.[مغرور][مغرور][مغرور][مغرور]